Numeri 21:1–9

De preek samengevat

De dominee nam ons mee naar een bijzondere, nachtelijke ontmoeting tussen Jezus en Nicodemus, een gerespecteerde leraar van Israël. In het donker voeren ze een intens gesprek over de dingen van het Koninkrijk van God, waarbij Jezus direct begint over het belang van opnieuw geboren worden en geloven.

Jezus maakt hem direct duidelijk dat geloof en wedergeboorte onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn. Je kunt ze niet uit elkaar trekken; er is geen geloof zonder een nieuw begin door Gods Geest, en omgekeerd. Terwijl Hij Nicodemus verder onderwijst, haalt Jezus verrassend genoeg de naam van Mozes aan en verwijst Hij naar een diep dieptepunt in de geschiedenis van het volk Israël.

Het volk was destijds tijdens hun reis door de woestijn de wanhoop nabij. Ze mochten van de koning van Edom niet de kortste route nemen en moesten een enorme, uitputtende omweg maken. In hun onmacht en vermoeidheid kwamen ze in opstand. Ze riepen naar Mozes waarom hij hen uit Egypte had gehaald om in die ellendige woestijn te sterven. Het was een uiting van diep wantrouwen richting God. De predikant trok hier een prachtige lijn naar het paradijs: het is eigenlijk de eeuwenoude leugen van de slang die weerklinkt, de gedachte dat God je ongelukkig wil maken en je het goede niet gunt.

Als reactie op deze opstand grijpt God in en stuurt Hij giftige slangen het kamp in, waardoor velen worden gebeten en het dodelijke gif in zich krijgen.

De oplossing die God vervolgens biedt, is uiterst vreemd en menselijk gezien volkomen onlogisch. Mozes moet op bevel van God een koperen slang maken en die hoog op een staak zetten.

Iedereen die gebeten is en omhoog kijkt naar die koperen slang, geneest onmiddellijk. Stel je voor, zei de dominee: als je midden tussen krioelende, dodelijke slangen staat, wil je naar beneden kijken om ze van je af te slaan. Stilstaan en omhoog kijken druist tegen al je menselijke instincten in. Toch is dat de enige redding: opzien naar de koperen slang of sterven. Het is ontzaglijk radicaal; er is geen middenweg.

Jezus gebruikt deze aangrijpende geschiedenis om Nicodemus uit te leggen wat er met Hemzelf moet gebeuren. Net zoals de koperen slang in de woestijn werd verhoogd, zo moet de Zoon des mensen verhoogd worden. Die 'verhoging' heeft een dubbele, diepe betekenis. Allereerst is het de letterlijke, bittere verhoging aan het kruis op Golgotha, waar Hij de vloek op zich nam. Maar dwars door dat lijden heen is het ook Zijn verheerlijking door God de Vader: Zijn opstanding, Zijn Hemelvaart en Zijn heerschappij in heerlijkheid. En, zo voegde de predikant daar heel scherp aan toe, Christus moet óók verhoogd worden in de wekelijkse prediking. Een dominee staat niet op de preekstoel om zichzelf te verhogen, maar om Jezus hoog op te richten zodat iedere zondaar Hem kan zien.

Voor ons is de boodschap vandaag precies hetzelfde als voor de gebeten Israëlieten. Wij dragen van huis uit allemaal het dodelijke gif in ons. Het gevaarlijkste is niet dát je gebeten bent, maar dat je er geen erg in hebt of denkt dat je de kwaal zelf wel met wat goede daden kunt oplossen. We hoeven echter niet eerst aan allerlei voorwaarden te voldoen om bij God te mogen komen. We hoeven alleen maar omhoog te kijken. De dominee vatte dit schitterend samen: "Geloven, dat is een hopeloze zaak bij een grote Christus brengen." Het betekent dat je jezelf helemaal uitlevert, al je eigen rechten en pogingen uit handen laat vallen, en in verwondering mag ontvangen.

En wat krijg je dan als je zo naar Hem opziet? Het eeuwige leven. Vaak maken we daar iets heel onbereikbaars en abstracts van, maar de predikant maakte het ontzettend concreet en warm. Wat is het eeuwige leven? Simpelweg: God terug hebben die je kwijtgeraakt was. De poort naar dit Koninkrijk is smal omdat je al je eigen zekerheden, je trots en de wereld moet loslaten. Maar achter die smalle poort ligt de onvoorstelbare ruimte van genade voor "eenieder die in Hem gelooft".

Kernpunten

• Wedergeboorte en geloof horen onlosmakelijk bij elkaar; het is onmogelijk om het een zonder het ander te hebben.
• Opstandigheid tegen God komt voort uit wantrouwen, gevoed door de oude leugen van de slang dat Gods wegen je ongelukkig zouden maken.
• De redding in de woestijn — stilstaan en omhoog kijken naar de koperen slang — was menselijk gezien uiterst dwaas en onlogisch; onze natuurlijke neiging is om zelf onze problemen ('de slangen') te bevechten.
• De "verhoging" van Jezus betekent niet alleen Zijn sterven aan het kruis, maar ook Zijn opstanding en heerschappij vanuit de hemel.
• De ware taak van prediking is niet de dienaar centraal stellen, maar Christus zó hoog verhogen dat mensen niet anders kunnen dan hun ogen op Hem richten.
• Geloven is niet het voldoen aan voorwaarden, maar je eigen reddeloosheid erkennen; het is een hopeloze zaak bij een grote Christus neerleggen.
• Het eeuwige leven is in de kern heel eenvoudig: de relatie met God herstellen en Hem, die we door de zonde waren kwijtgeraakt, weer terug hebben.

Wat kun je ermee?

• Betrap jezelf deze week eens op momenten waarop je denkt dat de richtlijnen of wegen van God je geluk in de weg staan. Herken dit als een oude fluistering van wantrouwen en spreek bewust uit dat God wél het goede met je voorheeft.
• Stop met het krampachtig proberen om eerst een "beter mens" te worden voordat je met je tekortkomingen naar God gaat. Breng je zorgen, fouten of twijfels precies zoals ze zijn direct bij Hem.
• Wanneer je overspoeld wordt door onrust of problemen in je dagelijks leven, dwing jezelf dan om niet naar de chaos op de grond te blijven staren. Richt je blik in een kort gebed omhoog, naar het volbrachte werk aan het kruis.
• Oefen in dagelijkse overgave: bid deze week specifiek of God je wil helpen om je eigen krampachtige reddingspogingen los te laten, zodat Hij de ruimte krijgt om de grootste in je leven te zijn.

Om over na te denken

• Op welke vlakken in je leven ben jij nog zelf hard aan het vechten tegen de "slangen", in plaats van stil te staan en omhoog te kijken naar Christus?
• "Geloven is een hopeloze zaak bij een grote Christus brengen." Welke zogenaamd 'hopeloze zaak' in jouw hart of leven mag jij vandaag nog aan Hem overgeven?