In het kort
In deze preek roept Jezus ons op om Hem vol overgave te volgen op Zijn lijdensweg, in plaats van Hem met onze menselijke plannen voor de voeten te lopen. Net als Petrus vinden we het kruis vaak moeilijk te accepteren en willen we het lijden het liefst uit de weg gaan, maar Jezus laat zien dat we juist veilig achter Hem moeten blijven lopen, omdat Zijn offer de enige weg naar onze redding is.
De preek samengevat
Verdriet, rouw en afscheid nemen; het zijn ingrijpende processen die in ons leven vrijwel nooit in een nette, rechte lijn verlopen. De dominee haalde een boek over rouwverwerking aan om te laten zien dat mensen bij slecht nieuws vaak heen en weer slingeren tussen bittere ontkenning en langzame acceptatie. Precies datzelfde patroon zie je terug bij de leerlingen van Jezus, wanneer Hij hen in de aanloop naar Pasen stap voor stap vertelt dat Hij zal moeten lijden en sterven.
Jezus deelt het zware nieuws bewust in etappes, omdat ze het niet in één keer zouden kunnen verdragen. De eerste keer reageert Petrus nog met keiharde ontkenning. Bij een volgende keer vult een diepe droefheid de harten van de discipelen. En wanneer Jezus Zijn naderende dood nog later voor een derde keer benoemt, lijken de discipelen het zo kil geaccepteerd te hebben dat ze kort daarna met elkaar ruziën over wie straks de belangrijkste plekken in de hemel krijgt.
Toch blijft een God die lijdt en sterft aan een kruis voor velen iets onbegrijpelijks. Al ver voor Jezus' tijd voorzag de profeet Jesaja dit onvoorstelbare lijden van de 'Knecht des Heren', een man die zo geschonden was dat mensen niet naar hem wilden kijken.
Voor de Joden uit de tijd van het Nieuwe Testament was een gekruisigde Messias een gigantisch struikelblok, een ergernis. En voor de Grieken was het simpelweg belachelijk. De predikant verwees treffend naar een eeuwenoude spotprent uit Rome waarop een christen werd uitgelachen omdat hij een gekruisigde figuur met een ezelshoofd aanbad. De wereld kon er met haar verstand niet bij.
In het gebied van Caesarea Filippi zien we hoe intens die worsteling met Jezus' identiteit is. Er ontvouwt zich daar in de Bijbel een prachtig, maar tegelijkertijd pijnlijk tweeluik.
Jezus vraagt Zijn vrienden wie Hij volgens hen is. Het is Petrus die, liefdevol geïnspireerd door God de Vader, een schitterende belijdenis uitspreekt: "U bent de Christus, de Zoon van de levende God." Het is een ontroerend moment waarop hemel en aarde elkaar even aanraken. Jezus prijst Petrus voluit en noemt hem de rots waarop Hij de kerk zal bouwen.
Maar het contrast met het moment erna kan haast niet groter zijn. Vlak na dit spirituele hoogtepunt begint Jezus in heldere taal over Zijn naderende lijdensweg. Petrus weigert dit te geloven, pakt Jezus apart en bestraft Hem: "Dit zal beslist niet met U gebeuren!" Hij wil de situatie veiligstellen en de lijdensweg onschadelijk maken. Jezus reageert daarop ongekend fel: "Ga weg achter mij, Satan." Het is een reactie die direct herinnert aan de verzoeking in de woestijn, waar de tegenstander Jezus ook al wilde verleiden om een makkelijkere weg te kiezen.
Waarom is de Meester zo ontzettend hard tegen Zijn trouwe vriend Petrus? Omdat Petrus door zijn goedbedoelde menselijke actie ineens een dodelijk 'scandalon' — een struikelsteen — is geworden. Petrus biedt Jezus de ultieme verleiding aan: weglopen voor het kruis. Maar als Jezus Zich hierdoor had laten tegenhouden en over Petrus was gestruikeld, "dan zouden de poorten van de hel wijd open staan en zal ieder mens verloren gaan." Het oordeel was iets dat alleen Hij in die diepe duisternis kon dragen. Jezus wijst Petrus en onszelf kordaat op onze ware plek: "Achter mij, daar is je plek." Als we voor Jezus lopen met onze eigen plannen, hinderen we Hem. We moeten leren onze gedachten te parkeren en Hem te volgen. Dwars door de lijdensweken heen, richting Goede Vrijdag en dat prachtig kloppende ankerpunt: het lege graf op Pasen.
Kernpunten
- Rouw en verlies gaan vaak gepaard met stappen van ontkenning; deze menselijke reactie zagen we ook bij de discipelen toen Jezus vertelde over Zijn naderende dood.
- Een lijdende Heiland is voor de wereld van oudsher dwaasheid of een bizar struikelblok, maar het is Gods enige weg naar vrede en redding.
- Petrus valt razendsnel van een goddelijk geïnspireerd hoogtepunt (zijn geweldige geloofsbelijdenis) naar een dieptepunt van volledig menselijk onbegrip.
- Zodra Petrus probeert in te grijpen en het lijden van Jezus te stoppen, verandert hij in de ogen van Jezus van een veilige rots in een gevaarlijke struikelsteen.
- De ongekend felle afwijzing van Jezus laat zien hoe levensgevaarlijk elke verleiding is om het lijden en het kruis te ontlopen.
- Het is onze diepe menselijke neiging om goedbedoeld de regie te pakken en voorop te lopen, maar daarmee lopen we de Here Jezus figuurlijk in de weg.
- Onze werkelijke, veilige plek is achter Jezus: we mogen Hem volgen en op Hem vertrouwen in plaats van zelf krampachtig de route te willen bepalen.
Wat kun je ermee?
- Probeer deze week bewust je eigen (vaak menselijke) verwachtingen over hoe God in jouw leven zou moeten handelen te parkeren. Sta open voor Zijn wegen, ook als die anders lopen dan jij dacht.
- Vraag jezelf eens eerlijk af of jij momenteel in de rust achter Jezus wandelt, of dat je door jouw ongeduld en plannen ongemerkt voor Hem uit rent en Hem 'voor de voeten loopt'.
- Wees niet te hard voor jezelf als je geloofsleven schommelt. Zelfs een rots als Petrus verviel direct na zijn mooiste belijdenis weer in menselijke fouten en twijfel. God kent onze zwakheid en biedt onvoorwaardelijke genade.
- Mag je door een dal van verdriet of onbegrip gaan? Zoek dan troost bij Jezus; bedenk dat Hij doelbewust de zwaarste weg van eenzaamheid is gegaan, zodat jij nu bij Hem mag schuilen.
Om over na te denken
- Herken jij momenten waarop je Gods plannen het liefst zou willen aanpassen, simpelweg omdat de weg die Hij wijst onzeker voelt of pijn doet?
- Wat is er voor jou in de praktijk nodig om vandaag de controle los te laten en weer een stap 'achter' Jezus te gaan staan?