Numeri 20: 14-21

De preek samengevat

Soms zie je de schaduw van een donkere wolk al van ver aankomen, vertelde dominee Kruimer aan het begin van de preek. Een schaduw kan op een hete dag verkoeling geven, maar het brengt ook duisternis. Toch is er één belangrijk ding om altijd te onthouden: waar een schaduw is, is ook licht. In de verkondiging van vandaag zagen we hoe er in de woestijn een donkere schaduw over het volk Israël valt, maar hoe diezelfde gebeurtenis een schaduw vooruit werpt naar het ultieme licht: het kruis van Jezus. De dominee nam ons mee naar het bijbelboek Numeri, naar de periode direct na de dood van hogepriester Aäron.

Het zit het volk Israël na die tijd van rouw flink tegen. Ze willen via de kortste en makkelijkste route door het land van hun broedervolk Edom trekken. Ze beloven netjes op de paden te blijven en zelfs voor hun drinkwater te betalen, maar de koning van Edom weigert resoluut. Hierdoor moet Israël een enorme omweg maken, terug de dorre woestijn in. Die flinke tegenvaller is de druppel die de emmer doet overlopen. Het volk komt vol in opstand tegen God en tegen Mozes. Ze klagen steen en been dat er geen water is en noemen het hemelse manna 'waardeloos brood'. Ze zijn eerdere levenslessen en straffen, zoals toen ze mopperden over vlees of de harde opstand van Korach, Datan en Abiram, helemaal vergeten.

De reactie van God is direct en hard: Hij stuurt vurige, giftige slangen het kamp in. Overal om hen heen zijn slangen — buiten de tenten, maar ook erbinnen. Je kunt je niet verstoppen en er breekt grote paniek uit. Velen worden gebeten en de wonden hebben een dodelijke uitwerking. Pas dan beseft het volk dat dit een straf van God is. Ze smeken Mozes om voor hen te bidden en te vragen of God de slangen wil weghalen. Mozes bidt voor het volk, en dan gebeurt er iets wonderlijks. God neemt de slangen níét weg, maar Hij zorgt wel voor een reddingsmiddel en maakt het gif onschadelijk. Mozes moet een koperen slang maken en deze hoog op een paal zetten. "Het zal gebeuren dat ieder die gebeten is in leven zal blijven als hij daarnaar kijkt," klinkt Gods belofte.

De dominee beschreef prachtig en ontroerend hoe laagdrempelig dit reddingsmiddel was. Mensen hoefden niet naar de paal toe te lopen, ze hoefden het koper niet aan te raken of erin te klimmen. Voor velen was dat ook volstrekt onmogelijk, omdat ze daar veel te ziek voor waren. Het enige wat ze moesten doen, was omhoog kijken. Al was het maar met één oog of met de gebroken blik van iemand die op het punt stond te sterven. Die ene blik naar boven was voldoende. Je kunt je levendig voorstellen hoe mensen in het kamp elkaar hebben aangemoedigd, en hoe ouders hun zieke kinderen overeind hebben getild om ze maar naar die koperen slang te laten kijken. Uitstel betekende immers de dood. In de preek klonken de bekende woorden uit de psalmen, waarin we God loven omdat Hij al onze ongerechtigheid vergeeft en onze ziekten geneest.

Vanaf dit moment in de woestijn valt de schaduw prachtig vooruit naar de heuvel Golgotha. In het Nieuwe Testament legt Jezus zelf dit verband uit tijdens Zijn gesprek in de nacht met Nikodemus. "En zoals Mozes in de woestijn de slang verhoogd heeft, zo moet de Zoon des mensen verhoogd worden," sprak Jezus.

Jezus zag de schaduw van Zijn eigen kruis naderen. Net zoals de koperen slang voor iedereen zichtbaar omhoog werd gehouden, zo hing Jezus voor iedereen zichtbaar aan het kruis, opdat ieder die in Hem gelooft niet verloren gaat. Hij voorspelde het zelf: als Hij van de aarde verhoogd zou zijn, zou Hij allen naar Zich toe trekken.

De dominee trok de lijn heel concreet door naar ons eigen leven: zonde is als een dodelijk vergif dat overal in doorwerkt. Vaak beseffen we de ernst pas als we al 'gebeten' zijn. Maar we hoeven niet wanhopig om ons heen te kijken; we mogen omhoog kijken naar het offer dat God zelf gegeven heeft. Zie het Lam van God dat de zonde van de wereld wegneemt!

God heeft Hem, die geen zonde heeft gekend, tot zonde voor ons gemaakt, zodat wij door Hem rechtvaardig voor God mogen staan.

Zelfs als je door het dal van de schaduw van de dood gaat, hoef je niet bang te zijn; kijk omhoog, Zijn licht is er.

Soms voelt ons geloof klein of zijn we onzeker, net als de Kanaänitische vrouw die ondanks ogenschijnlijke afwijzingen van Jezus gewoon bleef roepen om genade.

Maar één blik op Christus is genoeg. En de dominee voegde daar een prachtige gedachte aan toe: ten diepste draait het om een blik ván Christus. Híj kijkt in genade naar ons. Laten wij daarom vol vertrouwen en aanhoudend naar Hem opzien. Dan zullen we, zoals de dichter zingt, niet beschaamd worden.

Kernpunten

• Waar een schaduw valt, is ook licht. De gebeurtenis met de koperen slang in de woestijn is een schaduw die ver vooruitwijst naar het lichtende kruis van Jezus.
• Omwegen en flinke tegenvallers in ons leven kunnen er zomaar voor zorgen dat we ontevreden worden en gaan mopperen tegen God, waarbij we Zijn eerdere goede zorgen snel vergeten.
• Zonde is niet zomaar een foutje, maar een levensgevaarlijk vergif dat, als we er niets aan doen, overal in ons leven doorwerkt en ons uiteindelijk kapotmaakt.
• God strafte de mopperende Israëlieten door giftige slangen te sturen. Toen ze berouw toonden, nam God de slangen niet weg, maar Hij gaf wel een redmiddel: een blik op de koperen slang maakte het gif onschadelijk.
• Genade is ontzettend eenvoudig: je hoeft geen grootse prestaties te leveren om gered te worden. Eén blik, simpelweg de ogen vol vertrouwen omhoog slaan, was in de woestijn genoeg om in leven te blijven.
• Zoals de koperen slang op een paal werd gezet, zo werd Jezus verhoogd aan het kruis. Wie naar Hem kijkt in geloof, wordt gered van het dodelijke gif van de zonde.
• Het ware geloof is eigenlijk niet meer dan dit: niet naar de problemen of jezelf kijken, maar aanhoudend je blik gericht houden op Jezus en het helemaal van Hem verwachten.

Wat kun je ermee?

• Probeer deze week eens op te letten hoe vaak je moppert over kleine (of grote) tegenslagen of omwegen in je plannen. Probeer op zo'n moment bewust even stil te staan bij de keren dat God je in het verleden wél uit de brand heeft geholpen.
• Zit je in een lastige situatie of ervaar je ergens onrust over? Stop met wild om je heen kijken naar menselijke oplossingen en neem bewust even de tijd om letterlijk of figuurlijk 'omhoog te kijken' en de situatie bij Jezus neer te leggen.
• Als je het gevoel hebt dat je geloof op dit moment niet zo groot is, onthoud dan wat de dominee zei: je hoeft geen held te zijn. Zelfs een heel kleine, gebroken blik vol verlangen naar God is genoeg. Je mag daar gewoon op vertrouwen.
• Voel je niet verplicht om de grote gelovige uit te hangen. Echt, volwassen geloof is geen uiterlijk vertoon, maar net als die stille mannen en vrouwen waar de dominee over sprak: de blik rustig op Christus houden en leven uit Zijn genade.

Om over na te denken

• Zijn er op dit moment bepaalde "slangen" (zonden, zorgen, frustraties) in jouw leven waar je het zicht door dreigt kwijt te raken, en hoe kun je in die situatie je blik weer opheffen naar het kruis?
• Hoe verandert jouw kijk op donkere momenten (schaduwen) in je leven als je gelooft dat een schaduw alleen kan bestaan omdat er ergens anders groot licht schijnt?