Terug naar overzicht
avondLijdenstijd~6 min leestijd

Johannes 19:13-24

ds. J.W. Verboom

Uitgekleed aan het kruis, bekleed met genade

In het kort

Aan het kruis op Golgotha werd Jezus letterlijk van al Zijn kleding en menselijke waardigheid ontdaan, zodat Hij in onze plaats de diepste schaamte kon dragen. Door Zijn naaktheid biedt Hij ons nu het prachtige, smetteloze kleed van Zijn gerechtigheid en liefde aan. Hij werd vernederend uitgekleed, opdat wij voor altijd geestelijk en liefdevol bekleed kunnen worden met Hemzelf.

De preek samengevat

De dienst begon met de prachtige woorden uit de profeten waarin we ons verheugen dat God ons bekleedt met de klederen van het heil.

Toch nam de predikant ons daarna direct mee naar een ontzettend rauw en donker moment uit de lijdengeschiedenis: de kruisiging op Golgotha.

We kijken tegenwoordig vaak naar schilderijen waar Jezus nog een lendendoek draagt, maar de werkelijkheid was veel bruter. De Romeinse soldaten dwongen Jezus om Zich volledig uit te kleden. Daar stond de Redder van de wereld, volkomen naakt in de kou. Kleding biedt ons normaliter warmte, identiteit en bescherming tegen schaamte — een noodzakelijk geschenk dat God al direct na de zondeval aan de mens gaf in de vorm van dierenhuiden. Door Jezus alles af te nemen, pakten ze Zijn totale menswaardigheid af. De dominee vergeleek dit indringend met de gruwelijke praktijken in concentratiekampen, zoals beschreven door overlevende Primo Levi: iemand naakt uitkleden is de ultieme manier om een mens te breken en innerlijk leeg te maken. Jezus hing daar en werd letterlijk de onwaardigste onder de mensen.

Terwijl Jezus daar in alle kwetsbaarheid aan het kruishout hing, verdeelden de vier Romeinse soldaten van het strafpeloton onderaan het kruis Zijn weinige bezittingen. Ze pakten Zijn sandalen, Zijn riem en scheurden Zijn bovenkleed in stukken. Maar toen kwamen ze bij Zijn onderkleed, een kledingstuk dat direct op de huid gedragen werd als een hemd. Dit kleed was ontzettend bijzonder: het was zonder naden en helemaal uit één stuk geweven, van bovenaf. Dit is een prachtig en veelzeggend detail, want het verwijst direct naar het naadloze gewaad van de hogepriester uit het Oude Testament.

Jezus hing daar op die heuvel dus niet zomaar als een machteloos slachtoffer; Hij hing daar als de ultieme, ware Hogepriester Die Zichzelf in het verborgene aan het offeren was.

De soldaten beseften vermoedelijk iets van de unieke waarde van dit bijzondere kleed. Dat kwam mede omdat in die tijd geloofd werd dat de kleding van wonderdoeners en speciale mensen bijzondere kracht bezat om bijvoorbeeld zieken te genezen, iets wat we later ook terugzien bij de zweetdoeken van de apostel Paulus.

In plaats van het waardevolle kleed te scheuren, besloten de soldaten erom te dobbelen. Terwijl ze heel luguber hun dobbelstenen rolden in de schaduw van de stervende Jezus, vervulden ze zonder het te beseffen tot in detail een eeuwenoude profetie van koning David.

God hield de touwtjes in handen, zelfs in de diepste chaos en wanhoop. Het laat zien dat Jezus niet alleen de Hogepriester is, maar ook de beloofde Koning wiens koningsmantel hardhandig werd afgenomen.

Maar waarom moest dit alles gebeuren? Waar blijft de erfenis van Jezus uiteindelijk? De Romeinse soldaten staan eigenlijk symbool voor ons allemaal, voor de wereld. Jezus deed Zijn kleren uit om onze vuile jas van zonde, onze oude mens, over te nemen en die voor eeuwig aan het kruis te nagelen. In ruil daarvoor biedt Hij ons nú Zijn eigen, zuivere kleding aan. Net zoals je de vertrouwde geur van een geliefde nog ruikt in een gedragen jas, zo wil Jezus Zijn identiteit, Zijn waardigheid en Zijn geborgen warmte als een veilige mantel om ons heen slaan. We hoeven niet meer naakt, bang en beschaamd voor God te staan, want we krijgen de 'witte jas' van Christus' verlossing aan. We worden volledig omkleed met Zijn onvoorwaardelijke genade.

Tijdens deze dienst, waarin ook het Heilig Avondmaal werd gevierd, klonk daarom aan het einde een uiterst praktische oproep om deze nieuwe geestelijke kleding ook écht te dragen. We worden aangespoord om de werken van de duisternis voorgoed in de kast te laten hangen en onszelf te kleden in het licht.

Dit betekent dat we in ons dagelijks leven heel concreet afstand moeten nemen van ruzie, jaloezie, afgunst en losbandigheid. De witte jas van het Avondmaal is geen deftig kledingstuk dat je alleen op zondag even draagt; het is je alledaagse outfit. De dominee sloot af met een liefdevolle aansporing voor de nieuwe week: kleed je elke dag bewust met de Here Jezus. Trek Zijn identiteit aan, wandel in Zijn rust en wees overal een drager van Zijn warmte.

Kernpunten

  • Aan het kruis werd Jezus letterlijk en figuurlijk volledig uitgekleed, waarmee Hij de diepste menselijke vernedering en schaamte voor ons op Zich nam.
  • Naaktheid en schaamte staan symbool voor het verlies van waardigheid, een probleem dat al ontstond bij de zondeval in het paradijs toen God de mens moest kleden.
  • Het feit dat het onderkleed van Jezus naadloos en 'van bovenaf' geweven was, bewijst dat Hij daar niet zomaar hing, maar diende als de ultieme Hogepriester.
  • Door te dobbelen om Zijn kledingstukken vervulden de Romeinse soldaten exact wat eeuwen daarvoor al voorspeld was, wat aantoont dat God de volledige regie hield.
  • Christus deed Zijn kleding uit om onze oude, 'vuile jas' vol fouten aan te trekken en deze te laten sterven aan het kruis.
  • In ruil daarvoor schenkt Hij ons uit genade Zijn eigen mantel van gerechtigheid, waardoor we rein, waardig en onbeschaamd voor God mogen verschijnen.
  • Geloven betekent praktisch handelen: we worden opgeroepen om elke dag bewust onze oude gewoonten uit te trekken en onszelf letterlijk te 'bekleden' met de liefde van de Here Jezus.

Wat kun je ermee?

  • Trek Jezus 's ochtends aan: Zie het opstaan als een bewust, geestelijk moment. Voordat je de deur uitgaat, besluit je om de 'jas' van Jezus' liefde en geduld aan te trekken richting je collega's, partner of kinderen.
  • Herken je 'oude kloffie': Als je merkt dat je verstrikt raakt in jaloezie, roddel, ruzie of boosheid, bedenk dan direct: "Dit is mijn oude kleding, die past eigenlijk helemaal niet meer bij mij." Besluit om dit gedrag geestelijk weer uit te trekken.
  • Verspreid Zijn warmte: Net zoals een jas de warmte van de eigenaar vasthoudt, mag jij de veilige en warme uitstraling van Jezus doorgeven aan de mensen in je omgeving die het koud of moeilijk hebben in het leven.
  • Laat je schaamte los: Voel je je soms waardeloos of beschaamd om fouten uit het verleden? Bedenk dat Jezus juist in Zijn naaktheid jouw persoonlijke schaamte heeft weggedragen. Je bent nu volkomen bedekt door Zijn liefde.

Om over na te denken

  • Welke 'oude kledingstukken' (zoals bepaalde slechte gewoonten, wrok of egoïstische verlangens) vind jij het moeilijkst om definitief in de kast te laten hangen?
  • Hoe voelt het voor jou dat de Redder van de wereld de diepste vernedering en schaamte wilde doorstaan, puur om jou Zijn warme, smetteloze jas te kunnen geven?
  • Wat is één concrete situatie de komende week waarin je aan anderen wilt laten zien dat je 'bekleed' bent met de liefde van Christus?