Nahum 1: 1-8

De preek samengevat

De preek start met de profeet Nahum, wiens naam heel passend 'troosten' betekent. Waar andere profeten hun boeken vaak openen met loodzware waarschuwingen waardoor je direct rechtop in de bank zit, pakt Nahum zijn luit en begint hij met een lied. Als een zuivere, hoge sopraanpartij klinkt het in slechts twee Hebreeuwse woorden: de Here is goed. Niet soms, of als het Hem toevallig uitkomt, maar van eeuwigheid tot eeuwigheid. Nahum schrijft dit zelfs op als een ABC-gedicht, zodat de mensen het makkelijk uit hun hoofd kunnen leren en meezingen in donkere tijden. Maar in datzelfde lied klinken ook diep donkere bastonen. Tot drie keer toe zingt Nahum dat de Here een vreker is. Dat klinkt ons misschien in de oren als een harde donderpreek vol hel en verdoemenis. Hoe kan die zachte melodie over een goede God samengaan met de zware baslijn van Gods wraak? Toch horen ze onlosmakelijk bij elkaar.

Om dit te begrijpen, neemt de dominee ons mee naar de tijd van Nahum, de zevende eeuw voor Christus. Assyrië was de enige en volstrekt meedogenloze grootmacht van die tijd. Ninevé was haar bruisende, welvarende hoofdstad met gigantische bibliotheken en luxe handelswaar.

Maar achter die glans ging brute wreedheid schuil. De dominee vergelijkt de Assyriërs met nazi-Duitsland; ze regeerden zonder ook maar enig respect voor mensenrechten. Volgens Nahum was Ninevé als een wilde leeuw die alles naar zijn hol sleepte, ten koste van onschuldige levens in Juda.

We kennen die gruwelijkheden ook uit onze eigen tijd. Denk aan de wrede regimes in Iran, de jonge mensen die geslachtofferd worden in de loopgraven in Oekraïne en Rusland, of de ontvoerde christenmeisjes in Nigeria. Als we daar niet voor wegkijken in onze westerse bubbel, voelen we zelf ook een terechte, diepe verontwaardiging over de tirannen die mensenlevens kapotmaken.

Gods wraak is dan ook geen blinde haat, maar juist volmaakte bewogenheid met de slachtoffers. God deelt onze verontwaardiging, maar dan puur en volmaakt. Hij heeft ontzettend veel geduld en roept altijd eerst op tot bekering. Dat deed Hij een eeuw vóór Nahum nog, toen Hij de profeet Jona naar Ninevé stuurde, waarna Hij genadig was toen de stad berouw toonde.

Maar na eindeloos geduld trekt God een streep. Hij kan niet toestaan dat het kwaad blijvend ongestraft blijft. Daarom hoeft een christen nooit zuur of wanhopig de krant dicht te slaan. Wij mogen ons met hoop aansluiten bij de roep van de martelaren onder het altaar in de hemel, die bidden: "Here, hoe lang nog?"

We weten immers dat het kwaad het niet gaat winnen; God trekt een grens en doet recht. De God die zo eerlijk oordeelt over onrecht, biedt daardoor juist een veilige haven. Hij is een stevige vesting op de dag van de benauwdheid, en Hij kent hen die tot Hem hun toevlucht nemen.

Toch schuurt dit ergens van binnen. Want als God met álle kwaad en onrecht eerlijk afrekent, hoe kunnen wij met onze eigen donkere kanten en fouten dan ooit standhouden voor Hem? Hier laat de predikant de reddende kern van het evangelie zien. God Zelf baande een weg, op Golgota. Daar hing Jezus aan het kruis. Helemaal onbeschermd, naakt, zonder enige vesting of schild. Al het kwaad van de wereld en de rechtvaardige boosheid van God daarover stormden vol op Hem af. Jezus hing daar vrijwillig om Zelf de vesting voor ons te kunnen worden. Door die straf te dragen, brak Hij de macht van het kwaad en opende Hij de deuren van een onneembaar kasteel, veilig voor elke storm en bestand tegen het eindoordeel.

De dominee sluit af met een hele warme, persoonlijke uitnodiging. Hij benadrukt dat de loopbrug naar dit kasteel is neergehaald. Er is op je gerekend. Geloven is helemaal niet zo ingewikkeld; het komt simpelweg aan op deze ene vraag: "Schuil je bij de Here?" Wie de handen vouwt en tegen God zegt: "Hier ben ik, bij U kom ik schuilen," is voor eeuwig binnen. Je wordt dan door God 'gekend', niet afstandelijk, maar diep en liefdevol. Al de machten van het kwaad gaan het uiteindelijk afleggen, want het kruis is de absolute garantie dat God regeert. Wie naar deze vesting vlucht, is geborgen tot in de eeuwen der eeuwen.

Kernpunten

• De profeet Nahum (zijn naam betekent 'troosten') begint met een loflied over Gods goedheid én Gods rechtvaardigheid, die onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn.
• Gods toorn over het kwaad is geen willekeurige wraakzucht, maar toont juist dat Hij volmaakt rechtvaardig is en het opneemt voor de verdrukten.
• We mogen onze ogen niet sluiten voor de harde realiteit en de misdaden in de wereld; Gods afkeer van het kwaad mag ook onze eigen verontwaardiging vormen.
• Na heel veel waarschuwingen en geduld, trekt God uit liefde voor Zijn schepping en Zijn mensen een absolute grens aan onrecht en uitbuiting.
• Jezus droeg op Golgota compleet onbeschermd de volle toorn van God over al het kwaad, om zo voor ons een veilige vesting te verdienen.
• God 'kennen' gaat veel dieper dan oppervlakkige herkenning; wie bij God schuilt, is door Hem gezien en gekend in trouwe, beschermende liefde.

Wat kun je ermee?

• Laat je niet verlammen door het wereldnieuws: Als je wordt overspoeld door berichten over wreedheid en onrecht, bedenk dan dat het laatste oordeel in de handen ligt van een rechtvaardige God.
• Kies bewust voor de schuilplaats: Maak de overgave persoonlijk. Loop in gedachten over die neergelaten loopbrug en zeg in gebed letterlijk tegen God dat je bij Hem wilt schuilen.
• Voel mee met de wereld: Oefen jezelf om niet onverschillig weg te kijken van andermans leed; je mag meevoelen en met heilige verontwaardiging bidden om recht en vrede.
• Vind rust in de storm: Wat er deze week ook op je afkomt aan tegenslag of benauwdheid, herinner jezelf eraan dat Gods kasteel veilig en onwankelbaar is.

Om over na te denken

• Kun jij de oordelende, wrekende kant van God zien als een bewijs van Zijn overweldigende liefde voor gerechtigheid en voor jou?
• De dominee stelde de directe vraag: "Schuil je bij de Here?" Wat is op dit moment in je leven jouw eerlijke antwoord op die vraag?