Psalmen 130

De preek samengevat

De dominee nam ons mee in het bijzondere opschrift van de psalm die centraal stond: een pelgrimslied, of in het Hebreeuws een 'lied van de opgang'.

Dit waren eeuwen geleden de liederen die de Israëlieten zongen om de moed erin te houden tijdens de zware, steile klim naar de stad Jeruzalem. Ze gingen op weg naar de tempel, het huis van God dat hoog op een berg lag. Maar de predikant maakte duidelijk dat dit veel meer was dan zomaar een wandeltocht. Het was een geestelijke reis. De pelgrims trokken vanuit de diepte van de ellende omhoog naar de plek waar God vergeving schenkt. Wij staan zelf ook in die traditie, zeker nu we ons voorbereiden op het vieren van het heilig avondmaal. Ook wij worden opgeroepen om geestelijke pelgrims te zijn, op weg naar een ontmoeting met God.

Toch is zo'n reis naar God toe niet altijd makkelijk of vanzelfsprekend. Hoe dichter de pelgrim vroeger bij Jeruzalem kwam, hoe meer de immense heiligheid van God begon door te dringen in zijn ziel. Dat is een realisatie die je flink kan laten terugschrikken. Want als je beseft hoe heilig en volmaakt God is, voel je direct je eigen imperfectie. De dominee vergeleek dit ontzag met de oudtestamentische profeet Mozes die bij de brandende braambos kwam en zijn schoenen moest uittrekken, omdat hij zich op heilige grond bevond.

Diezelfde worsteling kunnen wij voelen. Als God echt met Zijn heilige blik let op al onze ongerechtigheden, wie zou er dan nog voor Hem kunnen staan?

Wat die 'ongerechtigheid' in de praktijk betekent, werd heel herkenbaar uitgelegd. In de oorspronkelijke Bijbelse taal betekent dit woord letterlijk een 'afbuiging' of een 'kromming'. Je kunt het vergelijken met God die een perfect rechte liniaal naast je leven legt. Hoe hard we ook proberen om recht te lopen, we buigen telkens weer af en breken zo de leefregels die we uit de Tien Geboden kennen.

De dominee maakte dit heel concreet voor iedereen: je wilt oprecht aardig zijn tegen je ouders of vrienden, maar voor je het weet reageer je uit frustratie toch weer boos of kwetsend. We maken vaak krom wat recht zou moeten zijn. En stel je voor dat al jouw verborgen fouten en gedachten ineens breed in de krant zouden staan — je zou wel door de grond willen zakken van schaamte. Als God alles van ons weet, kan de moed je zomaar in de schoenen zinken.

Maar precies op dat moment van diep ongemak klinkt er een prachtig, bevrijdend woord in dit pelgrimslied: 'Maar'. Dit ene woord verandert de hele toon en sfeer van het lied, net zoals dat gebeurt in dat andere bekende Bijbellied over het verlangen naar God.

De psalm vervolgt juichend: "Maar bij U is vergeving." De predikant citeerde hierbij prachtig de theoloog Kohlbrugge, die alle mogelijke fouten in een mensenleven opsomde: zonden uit het verleden, in het heden, in de toekomst, verborgen zonden, openbare fouten, kleine ergernissen en ten hemel schreiende misdaden. Voor al die dingen, zo klonk het vol overtuiging, is er genade door het bloed van het Lam. Het is een vergeving die zo volkomen is, dat werkelijk niemand erbuiten hoeft te vallen.

Toch blijft het aannemen van die vergeving vaak lastig. De dominee stelde de confronterende vraag: ligt dat nu aan God, of ligt dat aan ons? Het ligt vrijwel altijd aan ons eigen gebrek aan vertrouwen. Er werd een treffend voorbeeld gebruikt van acties waarbij de politie of de belastingdienst een amnestieperiode aanbiedt. Als je verborgen wapens of zwart geld nu vrijwillig inlevert, krijg je geen boete. "Zand erover," luidt de belofte. Toch zijn er talloze mensen die zo'n aanbod simpelweg niet vertrouwen en bang zijn voor een verborgen valstrik. Precies zo gaan wij vaak om met Gods aanbod. We denken stiekem: "Dat zal voor mij wel niet gelden." Maar we hebben het hier niet over een kille overheidsinstantie, we hebben het over de God die Zichzelf betrouwbaar en liefdevol heeft bewezen in het sterven van Jezus Christus. Aan de avondmaalstafel wordt straks zichtbaar dat de hoogste prijs al betaald is. De dominee riep ons dan ook met warmte op: laat al je eigen bedenkingen en onzekerheden voorgoed verstommen, en laat het geweldige "Maar bij U is vergeving" het laatste woord hebben in je leven.

Kernpunten

• Het leven van een christen is een pelgrimage vanuit de diepte van fouten en gebreken, omhoog naar de bevrijdende aanwezigheid van God.
• Hoe dichter je in de buurt van God komt, hoe bewuster je wordt van Zijn volmaaktheid en je eigen tekortkomingen.
• Zonde wordt kernachtig beschreven als een 'afbuiging'; hoewel we het goede willen doen, lopen we vaak weg van Gods rechte liniaal.
• Onze schaamte kan ons belemmeren om tot God te naderen, alsof al onze fouten publiekelijk in de krant zouden staan.
• Het woordje 'maar' in de tekst is het ultieme kantelpunt: bij God heerst geen afwijzing, maar totale vergeving voor iedere denkbare fout.
• Twijfel over vergeving ligt nooit aan God, maar aan ons eigen wantrouwen, vergelijkbaar met mensen die een belastingamnestie niet aandurven.
• Het avondmaal is bij uitstek de plek waar God fluistert: het is veilig, de prijs is volledig betaald, wees welkom.

Wat kun je ermee?

• Vecht deze week niet krampachtig om zelf 'perfect' te zijn volgens de rechte liniaal, maar durf je fouten sneller en eerlijker toe te geven aan God.
• Vervang de stem van je eigen twijfel ("maar ik ben vast niet goed genoeg") actief door Gods belofte ("maar bij Mij is vergeving").
• Bekijk je eigen fouten niet langer als een eindstation dat je weghoudt bij de kerk of bij geloof, maar als het logische vertrekpunt van je pelgrimsreis naar God.
• Sta jezelf toe om echt de rust te ervaren dat je niets meer hoeft te verdienen; Jezus heeft alles volbracht en het enige wat je hoeft te doen is het met open handen aannemen.

Om over na te denken

• Welke specifieke 'afbuigingen' of krommingen vind jij het moeilijkst om aan de Here God te vertellen?
• Wat weerhoudt jou er persoonlijk het meest van om Gods aanbod van totale vergeving de volle 100% te vertrouwen?
• Als je jouw leven ziet als een reis naar Gods vergeving, hoe verandert dit dan de manier waarop je naar je eigen tegenslagen en fouten kijkt?