Lukas 24: 1-12

De preek samengevat

Als je iets kwijt bent, bijvoorbeeld je favoriete paar schoenen, kun je het hele huis overhoop halen en toch niets vinden, simpelweg omdat je op de verkeerde plek zoekt. Je hebt dan iemand nodig die je wijst op de juiste plek in de gang of bijkeuken. Dit herkenbare voorbeeld gebruikt de dominee om ons mee te nemen naar de paasmorgen. In de vroege schemering gaan Maria Magdalena, Johanna en de andere vrouwen naar het graf.

Ze houden zielsveel van Jezus, dat is aan alles te merken. Maar ze missen op dat moment het vertrouwen in Zijn belofte dat Hij zou opstaan uit de dood. Ze gaan naar het graf met geurige kruiden om Zijn levenloze lichaam te balsemen en Hem zo goed mogelijk te 'conserveren'. Voor hen is Jezus veranderd in een nobele, maar dode herinnering.

Dit historische gegeven houdt ons direct een scherpe en persoonlijke spiegel voor. Hoe is dat eigenlijk bij ons in 2026? Is Jezus voor ons ook verworden tot een veilige herinnering van vroeger? Soms lijkt het daar verdacht veel op. We zingen in de kerk de oeroude liederen en in de maatschappij luisteren we naar bekende passieverhalen, maar ervaren we ook echt nog een levend verlangen naar Hem, zoals een dorstig hert smacht naar water?

Zelfs in de kerk kan ons geloof zomaar iets van vroeger worden, een traditie die we netjes proberen te onderhouden. Maar Jezus is geen stilstaand standbeeld of slechts een historisch figuur; Hij is de Levende God, een overvloeiende bron van actueel leven. Hij heeft zelf immers gezegd dat Hij de opstanding en het leven is.

Hij is volstrekt uniek: de weg, de waarheid en het leven.

Bij het graf aangekomen raken de vrouwen volledig in paniek. De steen is weggerold en het lichaam is verdwenen. Ze raken ontredderd, en als er dan plotseling engelen verschijnen – wat even later in het bijbelboek expliciet wordt bevestigd als een hemelse verschijning – slaat de schrik hen helemaal om het hart.

Die reactie van angst en met neergeslagen ogen naar de grond kijken, is diep menselijk; sinds de zondeval verbergen wij ons nu eenmaal liever voor Gods overweldigende heiligheid, precies zoals de allereerste mensen in de tuin deden.

En dan klinkt die beroemde, confronterende vraag uit de mond van de engel: "Waarom zoekt u de levende bij de doden?"

De engelen leggen de vinger haarscherp op de zere plek. Wij mensen denken zo vaak uitsluitend vanuit onze aardse, wetenschappelijke wetmatigheden: een dode blijft dood. Maar Gods verrassende toekomst doorbreekt onze kille logica. Ook wij zoeken 'het leven' continu op de verkeerde, doodlopende plekken: in ons werk, snelle successen, geld of de waan van de dag. We zoeken de Levende God bij de dode afgoden van onze moderne tijd.

Maar hoe ontmoeten we de opgestane Jezus dan wel? Hoe wordt het echt Pasen? De engelen geven de vrouwen geen fysiek bewijs of een plattegrond. Ze geven de simpele opdracht om hun geheugen te gebruiken: herinner je wat Hij in Galilea heeft gezegd. Hij had immers zelf woordelijk voorspeld dat Hij moest lijden, sterven en op de derde dag weer zou opstaan.

Het wonder begint dus bij het herinneren van Zijn woorden. Zodra die vrouwen zich Zijn beloften weer te binnen brengen, slaat het Woord naar binnen. De Heilige Geest maakt de zinnen levend in hun hart en dan ontwaakt het geloof. Het graf is niet langer hun eindstation. Ze geloven niet doordat ze Hem direct met hun blote ogen zien, maar omdat ze het hemelse Woord opnieuw horen en vol vertrouwen aannemen.

Vervolgens zie je een prachtige, radicale omkering. De vrouwen draaien het graf direct de rug toe en vertrekken hoopvol naar Jeruzalem. Ze willen zich in volle overgave aan de Here hechten en Hem nooit meer loslaten, zoals een bruid haar grote liefde bezingt.

Ze transformeren ter plekke in 'berichtgevers' van de opstanding. Dat ze vervolgens bij de trouwe apostelen stuiten op kil onbegrip, laat zien dat het evangelie van Pasen altijd stevig verzet oproept bij ons menselijk verstand, zelfs in de kerk en zelfs al verscheen de Heer diezelfde dag nog persoonlijk aan Petrus.

De slotoproep voor ons allemaal is kraakhelder: wees niet eigenwijs door God telkens te willen voorschrijven hóe Hij Zich aan jou moet bewijzen. Sla je Bijbel weer open, bid om de warme verlichting van de Heilige Geest en laat het ware paasfeest van binnenuit, diep in je hart geboren worden. Zoek Jezus op de goede plek – in Zijn Woord – en trek er vervolgens als een vrolijke, moedige berichtgever op uit in je eigen straat, wijk of dorp!

Kernpunten

• Je kunt God op de verkeerde plek zoeken: Net als de vrouwen die Jezus tevergeefs op een koude begraafplaats zochten, zoeken wij ons levensgeluk vaak bij 'dode' dingen zoals aards succes, geld, status of vermaak.
• Jezus is geen herinnering: We moeten er scherp op letten dat we het geloof niet per ongeluk reduceren tot een mooie traditie, een cultureel evenement of een nobel historisch verhaal; Hij is springlevend in 2026.
• God past niet in onze menselijke logica: Wij verlangen vaak direct, zintuiglijk tastbaar bewijs voordat we willen geloven, maar God verrast ons steevast door de stille, maar onoverwinnelijke kracht van Zijn Woord te gebruiken.
• Geloof begint en bloeit bij het Woord: De vrouwen bij het graf kwamen pas tot geloof toen de engelen hen lieten herinneren aan wat Jezus zelf had gesproken; zo wordt Pasen ook nu in ons hart geboren door het lezen van de Bijbel.
• De Heilige Geest is volstrekt onmisbaar: Alleen mentaal of intellectueel geloven is te mager. We moeten God bidden om de Geest, zodat oeroude teksten ineens oplichten en écht persoonlijk bij ons naar binnen slaan.
• Wees een enthousiaste berichtgever: Iedereen die de opgestane en levende Heer ontmoet in het Woord, kan die enorme blijdschap niet zomaar voor zichzelf houden. Je trekt er – in navolging van de vrouwen – op uit om dit met je medemensen te delen.
• Tegenslag en ongeloof horen erbij: Dat de directe vrienden van Jezus het grote nieuws eerst minachtend afdeden als "kletspraat", bewijst dat de grootse paasboodschap vaak op felle tegenstand of spot stuit. Laat je hier absoluut niet door ontmoedigen.

Wat kun je ermee?

• Pak je Bijbel er deze week weer heel bewust bij: Als je het gevoel hebt dat je af en toe vastloopt in het leven of in het donker tast, is dit dé plek waar je de Levende met open armen kunt vinden. Lees met een open hart en verwacht dat Jezus zelf vanuit de tekst naar je toe stapt.
• Onderzoek je eigen, moderne 'afgoden': Sta eens heel stil en eerlijk bij de bronnen of plekken waar jij je diepste geluk, vrede en zekerheid vandaan probeert te halen. Zoek je de zin van het leven onbewust toch bij 'de doden'?
• Bid heel gericht om de Heilige Geest: Vraag God simpelweg voordat je de Bijbel leest of in de wekelijkse kerkdienst zit: "Geef mijn verstand met uw goddelijk licht bestraald." Op die manier leer je Zijn persoonlijke stem steeds beter en sneller herkennen.
• Wees niet te bang om in de ogen van de wereld 'kletspraat' te vertellen: Probeer deze week eens over je geloof, of de hoopvolle boodschap van Pasen, te praten met iemand in je naaste omgeving. Laat je zeker niet afschrikken als die ander het aanvankelijk maar een vreemd of onwaarschijnlijk verhaal vindt.

Om over na te denken

• Ben je in je dagelijks leven vooral geneigd te denken vanuit wat je ziet en vanuit menselijke beperkingen (het verleden, de wetenschappelijke feiten), of durf je echt vol vertrouwen te leven en te redeneren vanuit Gods onbegrensde, hoopvolle toekomst?
• Als iemand uit jouw wijk jou vandaag onverwachts zou vragen wie Jezus werkelijk is, beschrijf je Hem dan vooral als iemand uit het grijze verleden, of als de Levende God die nú heel actief en betrokken is bij jouw persoonlijke leven?
• Welke specifieke uitspraak of belofte van God ben jij in de haast van het leven misschien een beetje kwijtgeraakt, waar de Heilige Geest je juist vandaag weer vol liefde aan zou willen herinneren?