Mattheüs 17:1-9

De preek samengevat

De dominee begon met een prachtig, herkenbaar verlangen waarmee veel mensen naar de kerk komen: het zoeken naar rust en de nabijheid van God. Net als de dichter die zong dat één dag in Gods voorhoven beter is dan duizend dagen ergens anders, zoeken we in de kerk een oase te midden van een wereld vol onrust.

Toch ging het in de preek niet alleen over die vrede, maar juist over het enorme contrast tussen geestelijke hoogtepunten en de harde realiteit. De apostel Johannes gaf de eerste gelovigen, die zich in een totaal nieuwe heidense omgeving moesten redden, al de absolute kern van die realiteit mee: Gods liefde is dat Hij Zijn Zoon stuurde.

We werden meegenomen in het verhaal van de leerlingen in het evangelie van Mattheüs. Nadat ze zagen hoe Jezus beproefd werd in de eenzaamheid van de woestijn, beleven ze plotseling een waanzinnige piekervaring.

Op de zesde dag, precies als het Joodse Loofhuttenfeest begint, neemt Jezus Petrus, Johannes en Jakobus mee een hoge berg op. Boven op die berg ondergaat Jezus een metamorfose; Zijn gezicht straalt als de zon en Zijn kleren worden verblindend wit. Ineens staan Mozes en Elia daar ook.

Petrus is zo overweldigd dat hij direct drie tenten wil opslaan. De dominee legde heel mooi uit dat die tenten niet bedoeld waren om daar voor altijd te blijven wonen. Petrus wilde daar gewoon het Loofhuttenfeest vieren, een feest waarbij je in een hutje met een open dak van bladeren zit. Zo kijk je 's nachts naar de sterren om te onthouden dat Gods beloften net zo talrijk en onwankelbaar zijn.

Terwijl Petrus nog praat, komt er een lichtende wolk over hen heen en klinkt Gods stem: "Dit is mijn geliefde Zoon. Luister naar Hem." De discipelen vallen plat op hun gezicht van angst. Maar dan komt de prachtigste wending van het verhaal. Jezus raakt ze aan en zegt dat ze niet bang hoeven te zijn. Als ze hun ogen opendoen, zijn alle hemelse toeters en bellen, inclusief Mozes en Elia, verdwenen. Ze zien niemand meer dan Jezus alleen. Jaren later was Petrus deze indrukwekkende gebeurtenis nog altijd niet vergeten en schreef hij erover aan de vroege kerk.

Vervolgens dalen ze de berg weer af. Direct beneden in het dal stuiten ze op de harde realiteit in de vorm van een zieke, verwarde jongen. De dominee verwees naar een schilderij van Rafaël, die dit briljant heeft afgebeeld: de stralende bergtop en de chaos in het dal in één en hetzelfde kunstwerk. Ze horen bij elkaar. God is namelijk niet alleen verheven en afstandelijk op de toppen aanwezig, maar juist ook in de diepten van het dal, net zoals een profeet dat lang geleden ook al over God zei.

Om dit nog praktischer te maken, gebruikte de predikant een gedachte van de theoloog Dietrich Bonhoeffer: we verwarren vaak het 'laatste' met het 'voorlaatste'. Het 'laatste' is het toekomstige, volmaakte koninkrijk van God waar geen pijn of zonde meer is. Het 'voorlaatste' is onze huidige wereld vol littekens en mislukkingen. Later zegt de schrijver van de Hebreeënbrief ook dat we de volmaakte wereld en volle heerlijkheid nu nog niet zien, maar Jezus wel.

Het probleem is dat we nú al de volmaaktheid van de bergtop eisen. We begrijpen niet waarom God nare dingen toelaat, we raken zwaar teleurgesteld als andere christenen fouten maken, en we kijken met afkeer naar ons eigen falen. We eisen het 'laatste' terwijl we nog in het 'voorlaatste' zitten. Maar het evangelie roept ons helemaal niet op om uit eigen kracht die perfecte bergtop te beklimmen. Het ware geloof is dat je midden in het modderige dal leeft, met de wetenschap dat Jezus daar bij je is en zegt: "Sta op, wees niet bang." Meer heb je niet nodig.

Kernpunten

• Het geloofsleven speelt zich voor het grootste deel af in het dal van het alledaagse leven, niet op de toppen van bijzondere spirituele ervaringen.
• De focus op de berg van de verheerlijking lag niet op de spectaculaire verschijning, maar op Gods stem die zei: "Luister naar Hem."
• Toen de hemelse schittering verdween, hielden de leerlingen "niemand dan Jezus alleen" over, en dat is de werkelijke kern van ons geloof.
• God is niet alleen te vinden in de hoogten van het leven, maar is nadrukkelijk ook de God van onze dalen en worstelingen.
• We leven nu nog in het 'voorlaatste' (de gebrokenheid) en niet in het 'laatste' (Gods volmaakte koninkrijk), we mogen die twee niet met elkaar verwarren.
• We doen onszelf, anderen en God pijn wanneer we in dit onvolmaakte leven nu al honderd procent perfectie eisen.
• Jezus raakt ons midden in onze mislukkingen en angsten aan; Zijn genade is alles wat we nodig hebben om verder te gaan.

Wat kun je ermee?

• Wees deze week wat zachter voor jezelf. Als je worstelt met een tekortkoming of onzekerheid, bedenk dan dat je niet perfect op een berg hoeft te staan. Je leeft in het dal en dat mag.
• Kijk met een mildere, vergevingsgezinde blik naar de fouten van andere mensen om je heen; ook zij proberen overeind te blijven in het onvolmaakte leven.
• Voel je je gestrest of angstig door de onrust in de wereld? Zoek het houvast niet in grootse emoties of oplossingen, maar vertrouw simpelweg op Jezus die in het dal naast je meewandelt.
• Neem eens de tijd om 's avonds naar de heldere hemel te kijken. Herinner jezelf er onder dat 'bladerdak' aan hoe trouw God is in het nakomen van zijn beloften, zelfs in lastige tijden.

Om over na te denken

• In welke situaties eis jij onbewust de volmaaktheid van de bergtop van jezelf of van je geliefden?
• Hoe voelt het voor jou dat je niet zelf omhoog hoeft te klimmen om God te bereiken, maar dat Jezus met jou meekomt naar beneden?
• Wat betekent "ik heb aan Jezus alleen genoeg" heel concreet voor de problemen die je deze week op je bordje hebt liggen?