Jesaja 61: 1-3

De preek samengevat

De dominee nam ons mee naar een indrukwekkend moment in het Nieuwe Testament: het eerste openbare optreden van Jezus in Zijn eigen woonplaats, Nazareth. Jezus gaat naar de synagoge, staat op en krijgt de boekrol van de profeet Jesaja overhandigd. Hij zoekt heel doelbewust een gedeelte op en leest een prachtige profetie voor over de Geest van de Heer die op Hem rust.

Jezus vertelt dat Hij gekomen is om een blijde boodschap te brengen aan de armen, om gebroken harten te verbinden en gevangenen vrijlating te verkondigen. Daarna rolt Hij het boek dicht, kijkt de aanwezigen aan en zegt iets grensverleggends: heden is deze schrift voor jullie oren in vervulling gegaan.

Jezus laat hiermee zien dat Hij de gezondene van de Vader is. Dit woordje 'gezonden' kreeg in de dienst nog wat extra glans omdat het deze week precies 125 jaar geleden is dat de zendingsorganisatie GZB werd opgericht. Net zoals zendelingen wereldwijd weten dat ze door God naar een specifieke plek zijn gestuurd, is Jezus de allereerste en allergrootste Zendeling. Hij is gestuurd voor mensen die arm zijn. Daarmee doelt Hij op mensen die beseffen dat ze geestelijk met lege handen en schuld voor God staan. Jezus komt voor mensen wier hart gebroken en verbrijzeld is door de zonde, het lijden of een zware teleurstelling in het leven. Hij wil niets liever dan als de grote Geneesheer ons leven weer heel maken en vrijlating prediken voor wie vastzit.

Aanvankelijk was het publiek in de synagoge diep onder de indruk. De mensen hingen aan Zijn lippen en verwonderden zich over de woorden van genade die Hij sprak. Maar toch sloeg die bewondering razendsnel om in kritiek en wrevel. Ze dachten bij zichzelf: "Is dit niet gewoon de zoon van Jozef de timmerman?" Ze verwachtten eigenlijk dat Jezus in Zijn eigen stadje wel even wat spectaculaire wonderen zou verrichten, zo in de trant van: "Dokter, genees uzelf." Jezus liet Zich echter niet sturen door hun menselijke verwachtingen. Hij hield hen juist een spiegel voor door te vertellen over de dagen van de profeten Elia en Elisa. Toen er hongersnood en ziekte in Israël was, ging God Zijn eigen volk voorbij en hielp Hij buitenlanders: een weduwe in Sarfat en Naäman de Syriër.

De boodschap dat Gods genade volkomen vrij is en Hij Zich door niemand laat verplichten, maakte de inwoners van Nazareth woedend. Ze sleepten Jezus de stad uit om Hem van een bergwand af te gooien, maar Jezus liep majestueus en ongeschonden dwars door de menigte heen en vertrok.

Deze indringende geschiedenis brengt ons bij de grote persoonlijke vraag van de preek: hoe is de Bijbel een open boek voor óns? Kunnen wij de Bijbel net zo actueel en krachtig ervaren als toen Jezus preekte? Dat kun je niet bij jezelf afdwingen met een soort opgefokte opgewektheid; we hebben daar echt de verlichting van de Heilige Geest voor nodig. Als God het Woord voor je opent, verandert er iets. Soms kan een tekst onverwacht direct op jouw situatie slaan. De dominee vertelde over een ouderling die op bezoek was bij een bejaarde vrouw. Zij deed vaak haar Bijbel op goed geluk open en las dan het gedeelte waar haar oog op viel. Zij las met hem een tekst over stilstaan op de wegen en vragen naar de oude paden om daar rust te vinden voor je ziel.

Zo'n tekst kan zomaar inslaan in je leven, alsof de hemel even opengaat en God je rechtstreeks toespreekt. Zulke woorden vergeet je nooit meer en dragen je door het leven.

Een ander schitterend voorbeeld hiervan is de bekering van de grote kerkvader Augustinus. Hij leidde in zijn jonge jaren een losbandig leven. Tot hij op een dag in een tuin een stem hoorde zingen: "Neem en lees." Hij opende de boekrol en las de woorden die hem opriepen om niet meer in de mist van het losbandige leven te wandelen, maar op klaarlichte dag zich te bekleden met de Here Jezus Christus.

Die woorden daalden regelrecht uit de hemel neer in zijn ziel. God arresteerde hem op dat moment en draaide zijn leven compleet om. Dat levende Woord wil ook ons vandaag stilstaan, omkeren en een nieuw, met God verzoend leven geven. En als dat gebeurt, ben je niet langer alleen een hoorder of ontvanger, maar word je zelf ook een zendeling in je eigen straat, op school of op kantoor: iemand die door God is aangesproken en Zijn liefde mag uitdelen aan anderen.

Kernpunten

• Jezus las in Nazareth niet zomaar een tekst, Hij is zélf de beloofde Verlosser die genezing, vrijheid en troost brengt aan armen van geest.
• Gods genade is volkomen vrij en onverdiend; wij kunnen nergens rechten op laten gelden, iets wat menselijkerwijs vaak weerstand oproept.
• We kunnen de Bijbel niet uit eigen kracht voor onszelf laten spreken; dit vraagt altijd om de opening van hart en verstand door de Heilige Geest.
• God spreekt soms verrassend concreet tot ons door specifieke Bijbelgedeelten, teksten die voelen als een persoonlijke brief uit de hemel en die ons een leven lang bijblijven.
• Net zoals God Augustinus 'arresteerde' door een rake Bijbeltekst, wil Hij ook nu nog mensenlevens compleet vernieuwen door Zijn Woord.
• Wanneer het Woord van God je raakt en verandert, word je automatisch een getuige; we zijn allemaal geroepen om als gezondenen in onze eigen leefomgeving het geloof te delen.

Wat kun je ermee?

• Neem deze week echt even de tijd om te bidden vóórdat je de Bijbel opent. Vraag of de Heilige Geest de mist in je hoofd wil verdrijven, zodat de woorden levend voor je worden.
• Zoek een Bijbeltekst op die in het verleden veel voor je heeft betekend (bijvoorbeeld van je belijdenis of trouwdag), lees deze opnieuw en sta stil bij wat God daar toen én nu mee wil zeggen.
• Kijk de komende dagen bewust om je heen op je werk of op school: besef dat je geen toevallige passant bent, maar daar door God geplaatst bent als een kleine zendeling om de goede weg aan anderen te laten zien.
• Ken je iemand met een 'gebroken hart' in je omgeving? Probeer juist deze week iets van Jezus' helende liefde naar diegene uit te stralen door een luisterend oor of een kaartje.

Om over na te denken

• Heb jij wel eens ervaren dat een Bijbeltekst zo diep binnenkwam dat het voelde alsof God rechtstreeks tegen jou sprak?
• Mag de Bijbel in jouw leven ook 'tegen de haren instrijken', of haak je (net als de mensen in Nazareth) af wanneer de boodschap schuurt met je eigen verwachtingen?