Mattheüs 26: 31-35

De preek samengevat

De dominee begon de preek met een herkenbaar voorbeeld: een jongetje van drie, Peter, dat heel stoer wil zijn en zijn moeder gaat helpen. Hij tilt een veel te zware, antieke vaas uit de vensterbank, maar verliest zijn evenwicht. De vaas valt in duizenden stukjes op de grond en Peter wil nog maar één ding: hard wegrennen. Dit beeld tekent precies de apostel Petrus, "haantje de voorste" onder de discipelen. Vol zelfvertrouwen sprak hij de grote woorden dat hij Jezus nooit in de steek zou laten, zelfs als alle anderen dat wel zouden doen.

Eerder had hij vol overtuiging beleden dat Jezus de Christus is, de Zoon van de levende God, waarop Jezus tegen hem zei dat Zijn kerk op die belijdenis gebouwd zou worden.

Toch ging het vreselijk mis. Petrus volgde Jezus na Zijn gevangenneming nog wel tot op de binnenplaats van de hogepriester, om te zien waar het op uit zou lopen.

De predikant wees erop dat Petrus Jezus toen niet uit pure angst verloochende. Petrus was namelijk ontzettend moedig: hij was eerder in de storm uit een boot gestapt om op het water naar Jezus toe te lopen.

Ook trok hij even daarvoor in Gethsemané nog in zijn eentje een zwaard tegen een gewapende bende om Jezus te verdedigen. Wat Petrus nu echter nekte, was ergernis en frustratie. Hij kon niet verkroppen dat Jezus Zich zo gewillig liet vernederen en veroordelen zonder Zijn almacht te tonen. Precies zoals Petrus eerder al weigerde te accepteren dat Jezus een weg van lijden moest gaan.

En dan klinkt de vloek uit Petrus' mond: "Ik ken de mens niet!" Precies op dat moment, nadat hij drie keer hardnekkig heeft gelogen, kraait de haan.

In het evangelie van Lukas lezen we over het hartverscheurende contactmoment dat direct daarop volgt: Jezus draait Zich om en kijkt Petrus aan.

Het is geen blik van keihard verwijt, maar één vol genade. Het is alsof Jezus zegt: "Ik ken je overmoed en je frustratie. Je valt jezelf zwaar tegen, maar Mij niet. Ik lijd hier voor jou." Dat is ook de genade waar de psalmist David, die net als Petrus diep viel, om schreeuwde.

Die liefdevolle, doorgrondende blik breekt Petrus' hart volledig. Zijn zelfvertrouwen ligt in scherven, net als die antieke vaas, en hij huilt bitter. We mogen beseffen dat God ook ons hart op zo'n volkomen doorgrondende manier kent.

Hier staan twee werelden recht tegenover elkaar: onze ontrouw en Gods onwankelbare trouw. Het thema van de preek was dan ook treffend samengevat: "Petrus faalt. Jezus redt." Wij lijken vaak meer op Petrus dan we willen toegeven. In veilige situaties hebben we de mond vol van grote voornemens. We bidden of we God mogen volgen op Zijn weg, wetende dat de Heere de weg wijst aan wie zachtmoedig is.

Maar zodra het kruisdragen wordt of wanneer het onrecht in de wereld maar doorgaat, slaan de ergernis en eigenwijsheid in ons hart toe. We redden het simpelweg niet om op eigen kracht de weg van Christus te gaan. We hebben de ontmoeting met een levende Heere nodig, net zoals Johannes die als eenzame banneling op Patmos ontving.

Maar de genade krijgt het laatste woord. Jezus had immers al in de bovenzaal verteld dat de satan had gevraagd om de discipelen te ziften als tarwe, maar dat Hij voor Petrus had gebeden.

Na Zijn opstanding zoekt Jezus hem op en herstelt Hij hem bij een nieuw kolenvuur met de drievoudige vraag: "Simon, zoon van Jona, heb je Mij lief?"

Juist deze gebroken man, met al zijn fouten, kon daardoor een machtig instrument en een betrouwbare leider voor de kerk worden. Het is de kern van ons christelijk geloof: we hoeven onszelf niet groot te houden. Als we de haan op de kerktoren zien, herinnert dat ons aan ons falen, maar hij kondigt tegelijkertijd het licht en de nieuwe morgen van Pasen aan. We mogen leren dat onze kracht juist in zwakheid wordt volbracht, omdat Jezus' genade voor ons genoeg is.

Kernpunten

• Zelfvertrouwen is breekbaar: Petrus was vol goede moed en overtuiging, maar op het beslissende moment hield zijn menselijke inzet en "eigen ik" geen stand.
• Ergernis als struikelblok: Petrus viel niet zozeer uit angst voor de Romeinen, maar uit frustratie over een Messias die bewust de weg van zwakte, vernedering en lijden koos zonder terug te vechten.
• Jezus' blik is vol genade: Toen de haan kraaide, keek Jezus Petrus aan zonder hard verwijt, maar met een blik die wees op Zijn ontfermende liefde en begrip voor Petrus' zwakheid.
• Twee werelden kruisen elkaar: Precies op het moment dat Petrus Jezus keihard verloochent op de binnenplaats, is Jezus binnen bezig Zijn leven te geven voor de zonden van de wereld — ook voor die van Petrus.
• Leiderschap uit genade: Juist doordat Petrus zo diep viel en ontdekte dat hij het niet zelf kon, leerde hij dat hij alleen afhankelijk van Gods genade een herder voor de gemeente kon zijn.
• De haan wijst op de nieuwe dag: De haan op de kerktoren herinnert ons enerzijds aan ons eigen bittere falen, maar is anderzijds de vreugdevolle aankondiger van het licht, de ochtend en de overwinning van Pasen.

Wat kun je ermee?

• Wees eerlijk over je falen: Houd de schone schijn niet op, noch voor jezelf, noch voor God of je gezin. Durf gewoon toe te geven dat je het op eigen kracht niet redt en wees daar open over naar je kinderen en mensen om je heen.
• Onderzoek je 'ergernissen': Waar raak jij gefrustreerd als de dingen in je leven, de wereld of in het geloof anders gaan dan jij zou willen? Breng die teleurstellingen eerlijk bij God in plaats van in wrok bij Hem weg te lopen.
• Leef van vergeving: Blijf niet in de modder van je eigen fouten liggen. Jezus kijkt je aan met ontferming; net als bij Petrus is er bij Hem altijd een weg terug en een nieuw begin mogelijk.
• Zing een toontje lager: Laat het falen van de sterkste discipel je behoeden voor geestelijke hoogmoed. Wees mild en vergevingsgezind naar de fouten van anderen, wetende hoe kwetsbaar je zelf bent.

Om over na te denken

• Heb jij weleens momenten waarop je je, net als Petrus, ergert aan de weg die God met jou of met de wereld gaat? Hoe ga je daar vervolgens mee om?
• Wat roept de gedachte bij je op dat Jezus dwars door jouw falen en zwakheden heen tóch met jou wil werken in Zijn koninkrijk?
• Durf jij jouw 'gebroken vazen', je mislukkingen en je geestelijke onmacht, ook echt aan anderen in je omgeving te laten zien?