Jozua 24:15

De preek samengevat

Elke ochtend als de wekker gaat, sta je direct al voor kleine keuzes: blijf je nog even liggen of sta je op? En als je de trap afloopt: wat eet je als ontbijt en wat trek je vandaag aan? Naarmate we ouder worden, worden de keuzes groter en bepalender: welke opleiding ga je doen, met wie wil je je leven delen, of blijf je in je vertrouwde huis wonen als je een dagje ouder wordt? Maar er is één keuze die al deze dagelijkse beslissingen oneindig ver te boven gaat: een keuze voor de eeuwigheid. Aan het einde van zijn leven roept Jozua het volk Israël samen in Sigem om hen precies voor die beslissende keuze te stellen. Het herinnert direct aan de allereerste bladzijden van de Bijbel, waar Adam in het paradijs een fatale keuze maakte door voor de zonde te kiezen in plaats van zijn Schepper te gehoorzamen.

Jozua weet waar hij het over heeft. Ooit was hij één van de weinige verspieders die vol vertrouwen op God de grens van het beloofde land overstak. Nu, in Sigem — een indrukwekkende plek waar God ooit de toekomst aan Abraham beloofde en waar aartsvader Jakob zijn familie opdroeg om alle afgodsbeeldjes letterlijk te begraven — houdt Jozua het volk een heldere spiegel voor.

Voordat hij om een beslissing vraagt, somt hij op wat God in de geschiedenis allemaal heeft gedaan. Daarbij valt het woordje 'Ik' enorm op: "Ik nam, Ik gaf, Ik zond, Ik redde." Het is uitsluitend God die het initiatief neemt. Als het aan onze eigen menselijke inzet had gelegen, waren we door onze foute keuzes nergens gekomen. Maar dankzij Zijn reddende hand werd het volk bevrijd. Diezelfde lijn trekt de dominee door naar vandaag: God stuurde Jezus naar deze aarde om te lijden, te sterven, op te staan en zo de weg naar het leven te openen. Het is enkel dankzij Gods liefde dat dit evangelie uiteindelijk ook ons hart bereikt heeft.

Vanuit dat wonder van bevrijding klinkt de allesbepalende oproep: "Kies dan heden wie u dienen zult."

Jozua gebruikt daar eigenlijk een vleugje sarcasme. Hij zegt: als je de ware God niet wilt dienen, kies dan maar tussen de goden van je verre voorouders of de afgoden van het land waar je nu woont. Maar natuurlijk is dat geen échte keuze. Kiezen tussen de ene afgod of de andere — of dat vandaag de dag nu geld, succes, sport of aanzien is — brengt je uiteindelijk nergens. De wezenlijke vraag is of we ons hart aan God geven. Van nature trekken we helaas telkens weer naar die afgoden toe. Dat brengt ons in een klem: we voelen soms wel dat we moeten veranderen, maar ontdekken dat we het zelf simpelweg niet redden. Daarom is het zo cruciaal om bij God om genade en hulp te roepen; de hemelse Vader wil de Heilige Geest zó graag geven aan wie Hem daarom bidden.

Jozua geeft zelf direct het lichtende voorbeeld met een heldere en vastberaden overtuiging: "Wat mij en mijn huis betreft, wij zullen de Here dienen." Dit is geen halfslachtige belofte waarbij je God er een beetje bij doet in je leven. Het betekent een totale, onvoorwaardelijke beschikbaarheid, net zoals een dienaar vroeger volkomen ter beschikking stond van een goede meester die perfect voor hem zorgde. Dit is in de praktijk heel concreet. Het betekent dat je de tien geboden met je hele hart nastreeft: geen lelijke dingen over een ander zeggen om zo zijn naam te beschermen, of niet gierig zijn naar bezit. Maar het betekent ook dat je je eigen wekelijkse agenda niet bommetje vol plant met persoonlijke activiteiten, zodat er geen ruimte meer is om een betekenisvolle plek in de kerkgemeenschap in te nemen.

Wanneer het volk vol enthousiasme antwoordt dat ze God absoluut zullen dienen, reageert Jozua verrassend en scherp. Hij zegt direct: "Jullie kunnen het niet."

Hij zegt dit niet om ze de grond in te boren, maar om hen te beschermen tegen oppervlakkigheid. Het zogenoemde 'tijdgeloof' ontstaat snel, net als zaad dat op rotsachtige grond valt en even prachtig bloeit, maar bij de eerste de beste tegenslag direct verdort.

God is namelijk heilig en verlangt een ongedeeld hart; Hij accepteert het niet als je Hem dient, maar ergens in een stille achterkamer van je hart stiekem toch nog een afgodje in leven houdt. De predikant trok hier de vergelijking met Jezus, die destijds aan de rijke jongeman de haarscherpe keuze voorlegde tussen zijn kapitaal of het volgen van zijn Meester, en ons de opdracht gaf om ons eigen kruis op ons te nemen.

Uiteindelijk komt de dringende uitnodiging op ons af om vandaag met al onze onmogelijkheden bij God aan te kloppen. Want wat een troost is het: onze redding is ten diepste niet afhankelijk van hoe perfect of standvastig wij kunnen kiezen, maar rust veilig op de eindeloze trouw van de God die zelf kiest en vasthoudt. Kies daarom vandaag het leven, zodat je echt zult leven.

Kernpunten

• Het dagelijks leven stroomt over van de kleine en grote keuzes, maar de keuze om je leven aan God toe te vertrouwen is de enige die bepalend is voor de eeuwigheid.
• God is altijd degene die reddend ingrijpt en het initiatief neemt; redding is absoluut geen menselijke prestatie, maar komt volledig voort uit Zijn genade.
• Kiezen tussen verschillende afgoden in deze wereld (zoals geld, status, vermaak of eigen eer) is zinloos; de enige wezenlijke keuze is die tussen de afgoden en de levende God.
• God dienen is geen wekelijkse traditie voor de zondagochtend, maar een hartelijke, totale en zeer praktische overgave van je gehele leven en al je tijd.
• Van nature missen wij de kracht om radicaal met afgoden te breken; pas wanneer we deze pijnlijke klem in ons leven ervaren, leren we oprecht te roepen om de genade en hulp van de Heilige Geest.
• God is een heilige en jaloerse God die geen genoegen neemt met een verdeeld hart of met mensen die in het geheim nog andere verlangens boven Hem stellen.
• De diepste zekerheid van een gelovige rust gelukkig niet in de perfectie van zijn of haar eigen gemaakte keuze, maar uitsluitend in de eeuwige en onwankelbare trouw van God Zelf.

Wat kun je ermee?

• Kijk deze week eens kritisch naar je eigen agenda en financiën: zie je hierin terug dat het dienen van God voor jou absolute prioriteit heeft, of zit je leven 'bommetje vol' met andere, eigen plannen?
• Maak het vertellen over Gods daden onderdeel van je gewone gesprekken thuis of op het werk; durf de diepte in te gaan en deel waar je Hem dankbaar voor bent.
• Neem één gebod, zoals bijvoorbeeld het verbod op 'vals getuigen', heel bewust voor ogen deze week en besluit om positief en opbouwend te spreken over iedereen, en nooit achter iemands rug om te roddelen.
• Als je merkt dat een bepaalde gewoonte of afleiding stiekem de plek van God inneemt en je kunt daar zelf niet van loskomen, bid dan vandaag nog eerlijk en heel concreet om de veranderende kracht van de Heilige Geest.

Om over na te denken

• Welke stille 'afgod' (bijvoorbeeld carrière, schermtijd, comfort of de mening van anderen) sluipt er soms ongemerkt jouw leven binnen en houdt je bij God weg?
• Als jij met je mond belijdt dat je God wilt dienen, hoe zichtbaar is die keuze dan momenteel in de praktische manier waarop jij je vrijetijd of talenten inzet voor de gemeente?
• Hoe voorkom je bij jezelf dat de keuze voor God gebaseerd blijft op een tijdelijk en oppervlakkig enthousiasme, in plaats van een diepgeworteld en dagelijks verlangen?