Johannes 12:1-3; Mattheüs 26:1-16

De preek samengevat

Aan het begin van de dienst klonken Gods heilige geboden, die ons stilzetten bij de kern van ons geloof en onze diepe afhankelijkheid van de Here.

We beleden in de lofzang dat onze ziel stil mag zijn tot God, want Hij is onze rots en toevlucht.

Vanuit die kwetsbare, afhankelijke houding nam de predikant ons mee naar een indringende vraag: stel je voor dat je een hele lieve vader of moeder hebt die binnenkort gaat sterven. Wat zou je als laatste nog willen geven? Een prachtig, maar duur fotoboek van achthonderd euro? Of vind je dat zonde van het geld? Met dit beeld in ons achterhoofd keken we naar Jezus. Hij is in Bethanië in het huis van Simon de Melaatse en schuift aan tafel samen met onder andere Lazarus, die Hij kort daarvoor uit de dood had opgewekt.

Jezus heeft op dit punt al meerdere keren aangegeven dat Hij binnenkort gekruisigd zal worden, en het naderende, diepe lijden is nu beklemmend dichtbij gekomen.

Terwijl Jezus aan tafel ligt, komt Maria — de zus van Martha en Lazarus — naar Hem toe.

Ze heeft een albasten fles bij zich met uiterst kostbare nardusolie, een luxe parfum die destijds de waarde had van een heel jaarsalaris, vergelijkbaar met zo'n 35.000 euro vandaag. Zonder een woord te zeggen, breekt ze in pure aanbidding de marmeren hals van de fles en giet de kostbare olie helemaal leeg over Jezus' hoofd, Zijn lichaam en Zijn voeten. Ze geeft alles wat ze heeft tot de laatste druppel, en met haar lange haren droogt ze zelfs Zijn voeten. Het is een prachtig, heilig moment waarmee ze Jezus eert als haar Koning en Priester. Net zoals vroeger priesters en koningen rijkelijk met olie werden gezalfd, zo overgiet zij Hem met haar liefde.

De dominee trok hierbij ook een treffende parallel met de oudtestamentische graanoffers die eveneens ruim met olie overstroomd werden.

Maar dan slaat de sfeer om. Terwijl het hele huis zich vult met de heerlijke geur van de parfum, beginnen de discipelen onrustig te worden. Onder leiding van Judas bekijken zij dit intieme moment door een ijskoude, economische bril. Ze staan erbij alsof ze een rekenmachine vasthouden en noemen deze uiting van liefde een enorme verspilling. Het had toch verkocht kunnen worden voor de armen? Ze oordelen keihard over deze stille vrouw en domineren de situatie volkomen. Dit haalde de predikant aan als een pijnlijk zichtbaar gevolg van de zondeval, waarbij de man over de vrouw wil heersen in plaats van haar met zachtheid te benaderen.

Zonder ook maar één keer naar de liefdevolle bedoelingen van haar hart te vragen, vellen ze direct een hard vonnis.

Hier werd de lijn doorgetrokken naar ons eigen leven en onze moderne samenleving. Wij leven in een cultuur waar vrijwel alles wordt teruggerekend naar geld, nut en rendement. Zelfs in de zorg telt elke minuut, en binnen families wordt weleens uitgerekend wat hulp kost. Dat kille, functionele rekenen doodt de liefde. Het zorgt voor eenzaamheid, stress en mentale druk. Maar een mens is geen rekenmachine; wij hebben een ziel. En die ziel vindt pas echte, diepe rust wanneer we stoppen met dat krampachtige marktdenken en onszelf, net als Maria, in liefde en aanbidding aan Jezus overgeven. Dat zongen we dan ook vol overgave: ik zal liefde en lof voor U ten offer mengen.

Gelukkig laat Jezus Maria niet in de kou staan in dat huis vol oordelende mannen. Hij stapt naar voren als een hemelse scheidsrechter en slaat, figuurlijk gezien, een beschermende arm om haar heen. "Waarom val je deze vrouw lastig?", werpt Hij hen tegen. Jezus benadrukt dat we altijd hart moeten hebben voor de armen — want wat we voor hen doen, doen we voor Hem.

Maar dít was een uniek moment, een liefdesdaad die uitsteeg boven het gewone. Maria heeft Zijn lichaam gebalsemd als voorbereiding op Zijn naderende begrafenis. Jezus belooft dat deze prachtige daad van Maria overal op de wereld verteld zal worden waar het evangelie klinkt. En zo danken we de Here aan het eind van de dienst dat ook ons hoofd met olie gezalfd mag worden, opdat onze harten overlopen van Zijn oneindige genade.

Kernpunten

• Aanbidding laat zich niet berekenen: Maria gaf Jezus iets wat extreem kostbaar was (een jaarsalaris) zonder te letten op de financiële waarde. Haar liefde was onvoorwaardelijk en vol overvloed.
• Zalving voor het lijden: Door Jezus te overgieten met dure nardusolie bereidde Maria Zijn lichaam bewust of onbewust voor op de kruisiging en Zijn eervolle begrafenis.
• Relatiedenken versus rendementsdenken: De discipelen keken alleen naar de economische waarde ("wat levert het op?"), terwijl Maria handelde vanuit haar persoonlijke, geestelijke band met de Heiland.
• Kritiek op onze zakelijke maatschappij: De wereld om ons heen drukt alles uit in geld, efficiëntie en prestatie. Dit kille rendementsdenken maakt de samenleving kapot en leidt tot eenzaamheid en stress.
• Gevaar van te snel oordelen: De discipelen veroordeelden Maria bikkelhard zonder naar haar motieven te vragen. Dat is een spiegel voor hoe wij vaak zelf naar anderen kijken en oordelen.
• Jezus beschermt Zijn kinderen: Wanneer Maria wordt aangevallen door de discipelen, treedt Jezus op als haar hemelse scheidsrechter. Hij neemt het direct voor haar op en stelt haar in het gelijk.

Wat kun je ermee?

• Durf de controle los te laten: Vraag jezelf af wat jij, net als Maria, aan Jezus wilt geven. Durf je hart 'open te breken' en Hem je tijd, talenten en liefde te geven, zonder te berekenen wat het je kost.
• Wees waakzaam voor de rekenmachine in je hoofd: Probeer in je huwelijk, gezin en vriendschappen situaties minder zakelijk te benaderen. Tijd en liefde voor elkaar hoeven niet 'nuttig' te zijn of iets op te leveren.
• Vraag naar de intentie voordat je oordeelt: Als iemand iets doet wat jij niet direct snapt of onhandig vindt, reageer dan niet meteen met kritiek, maar wees oprecht nieuwsgierig naar wat er in het hart van de ander leeft.
• Wees een bemoediging in het donker: Net zoals Maria met haar daad een zonnestraal was voor de lijdende Jezus, kun jij een bron van troost en bemoediging zijn voor mensen om je heen die het zwaar hebben.

Om over na te denken

• Welke 'dure parfum' (bijvoorbeeld je tijd, je geld, of je aanzien) vind jij lastig om volledig aan God over te geven?
• Betrap jij jezelf er weleens op dat je relaties, naastenliefde of zelfs je tijd voor de kerk 'berekent', in plaats van onvoorwaardelijk te geven?
• Hoe kun jij deze week concreet iets doen vanuit pure, onbaatzuchtige liefde voor God of de mensen om je heen?