Handelingen 19: 1-20

De preek samengevat

De dominee neemt ons mee naar het bijbelboek Handelingen, naar de bruisende haven- en handelsstad Efeze.

Dit was een enorme stad met zo'n 250.000 inwoners, waar godsdienst, magie en commercie naadloos in elkaar overliepen rondom de tempel van Diana. In die duistere, heidense omgeving vol occultisme lijkt het alsof het evangelie met 4-0 achterstaat. Misschien herkennen we dat gevoel wel in ons eigen welvarende, geseculariseerde Nederland, waar alles lijkt te kunnen behalve geloven in een almachtige God. Toch schrijft de evangelist Lucas bijna met een glimlach op dat het woord van de Here met kracht toenam en steeds sterker werd. Dat is geen verdienste van een vlotte spreker of mooie acties, maar puur de kracht van Gods eigen woord dat ingrijpt in mensenlevens.

In deze stad zijn zeven zonen van Skeva actief, Joodse jongens die een soort 'demon-uitdrijf-bedrijfje' zijn begonnen om geld te verdienen.

Ze zien dat Paulus grote wonderen doet en proberen zijn werkwijze te kopiëren als een magische succesformule. Ze proberen een man met een boze geest te genezen door de naam van Jezus te gebruiken, maar dan volgt er een ijzingwekkende en ontmaskerende reactie. De boze geest zegt: "Jezus ken ik, en van Paulus weet ik af, maar u, wie bent u?" De duivel kent hen simpelweg niet, omdat ze Jezus niet toebehoren. De man vliegt de jongens aan en ze vluchten getraumatiseerd, naakt en gewond het huis uit. De predikant maakt hiermee heel scherp duidelijk: met het kwaad moet je geen spelletjes spelen. Je kunt de naam van Jezus niet gebruiken voor je eigen ego of als een leeg trucje.

Wat in eerste instantie een pijnlijk fiasco lijkt voor deze jongens, zorgt er juist voor dat er een diep ontzag voor God ontstaat in de hele stad Efeze. Mensen schrikken wakker. Deze gebeurtenis stelt ons vandaag de dag dezelfde ontmaskerende vraag: wie ben jij? Of nog beter gezegd: van wie ben jij? De dominee trok hierbij een prachtige lijn naar de bekende eerste zondag van de Heidelbergse Catechismus: ben je nog van jezelf, van je werk, van je verslavingen of van je vrienden, of ben je het eigendom van je trouwe zaligmaker Jezus Christus? De duivel weet namelijk feilloos in welk kamp jij zit en of jij door jouw geloof in Jezus een 'stoorzender' voor hem bent.

Wanneer Gods woord écht terrein wint in je leven, dan blijft dat niet zonder gevolgen. De dominee vatte dit samen in drie zeer krachtige en praktische woorden: belijden, breken en bekeren.

De mensen in Efeze kwamen openlijk hun zonden opbiechten en brachten hun peperdure toverboeken bij elkaar om ze te verbranden. Er ging voor een vermogen in rook op. Dat trekt de preek heel dichtbij ons eigen leven: wat heb jij intussen weggedaan waar God nul en niets mee heeft? Licht en duisternis verdragen elkaar simpelweg niet. Denk aan het klakkeloos meegaan in roddel, het bezoeken van bedenkelijke websites, eindeloos scrollen op je smartphone, of het kijken naar films vol moord en overspel. Of denk aan het stiekem inlaten met paragnosten, glaasje draaien en vage spiritualiteit uit tijdschriften. We moeten niet naïef denken dat zulke geestelijke machten en krachten iets uit de middeleeuwen zijn.

De predikant sloot heel warm en herkenbaar af. Hij erkent dat breken met de zonde ontzettend 'taaie' materie is. Je neemt je in de kerk bank stellig voor om te kappen met een slechte gewoonte, maar zodra je de drempel over stapt val je weer terug in oude patronen. Daarom is de nadrukkelijke oproep: doe het niet alleen. Zoek iemand op in de gemeente die je vertrouwt, spreek het uit en ga samen in gebed. De boze zal je niet zomaar laten gaan als je serieus voor God kiest, en dat zul je merken aan de weerstand om je heen. Maar houd je dan vast aan deze schitterende zin uit de preek: "Dicht bij Jezus is de zonde het minst sterk en de geest het krachtigst." Laat je overmeesteren door Zijn liefde en zoek Hem op.

Kernpunten

• Gods woord heeft een enorme kracht en wint terrein, zelfs in een seculiere maatschappij die keihard 'nee' roept tegen het geloof.
• Je kunt de naam van de Here Jezus niet als een magische truc of makkelijke succesformule inzetten voor eigen eer of gewin.
• Geestelijke strijd is een harde realiteit, ook in onze tijd; duistere machten zijn actief als we ons met occultisme of zonde inlaten.
• De vijand weet precies wie er écht bij Jezus horen; de belangrijkste levensvraag is dan ook of je eigendom bent van Jezus Christus.
• Waar Gods Woord echt gaat werken, volgen direct zichtbare daden: het eerlijk belijden van zonden, breken met de duisternis en je radicaal bekeren.
• Je kunt het christelijke leven niet combineren met gewoonten of media die haaks staan op de Bijbel; licht en duisternis gaan niet samen.
• Breken met hardnekkige zonden is ontzettend moeilijk ("taai"), maar in de christelijke gemeente zijn we aan elkaar gegeven om elkaar hierin biddend te helpen.

Wat kun je ermee?

• Houd een geestelijke grote schoonmaak: Kijk deze week eens eerlijk naar je smartphone, je kijkgedrag of je boekenkast. Wat mag er blijven en wat past eigenlijk totaal niet bij je geloof? Durf dingen concreet te verwijderen of weg te gooien.
• Zoek een gebedsmaatje: Heb je een gewoonte of zonde waar je in je eentje maar niet van loskomt? Blijf er niet stiekem mee worstelen. Zoek iemand in je omgeving of in de kerk die je vertrouwt, lucht je hart en bid er samen voor.
• Maak het je motto: Schrijf de zin "Dicht bij Jezus is de zonde het minst sterk en de geest het krachtigst" ergens op waar je het vaak ziet. Zoek Jezus actief op in gebed en door de Bijbel te lezen zodra je merkt dat een verleiding de kop opsteekt.
• Wees niet naïef over invloeden van buitenaf: Realiseer je dat vage spiritualiteit en occulte invloeden (hoe onschuldig ze soms ook lijken in tijdschriften of op tv) geen veilig vermaak zijn. Sluit daar bewust de deur voor.

Om over na te denken

• Als de duivel of een boze geest aan jou zou vragen: "Wie ben jij?", wat zou jouw dagelijks leven hem dan voor antwoord geven?
• Welk 'boek', welke app of welke gewoonte zou jij vandaag nog figuurlijk in het vuur moeten gooien om echt onbelemmerd achter God aan te gaan?
• Kun jij de woorden uit de belijdenis met heel je hart meezeggen: "Ik ben niet meer van mezelf, maar van mijn trouwe zaligmaker Jezus Christus"?