Genesis 1:26

De preek samengevat

De dominee begint de preek met een heel herkenbaar beeld: stel je voor dat je voor een schone spiegel staat en je ziet jezelf helemaal helder. Maar als je boos wordt en een bloempot tegen die spiegel gooit, raakt hij verbrijzeld en zie je nog maar een gespleten, onduidelijk beeld van jezelf. Dit is eigenlijk wat er met ons is gebeurd. God heeft ons oorspronkelijk gemaakt als een prachtig en gaaf spiegelbeeld van Zichzelf.

We waren ontworpen om vol te zijn van Zijn goede eigenschappen, zoals vriendelijkheid, genade en rechtvaardigheid. Door de zondeval is die spiegel echter in scherven gevallen. Gelukkig laat God het daar niet bij: Jezus is in de wereld gekomen als het volmaakte, nieuwe beeld van God. Door in Hem te geloven, ziet God ook ons weer als een nieuw en ongeschonden beeld. Dat herstelde beeld bestaat volgens de predikant in de kern uit drie dingen: relatie, roeping en richting.

Allereerst zijn we ontworpen voor relaties. God is Zelf een relationeel wezen, Hij spreekt in het meervoud over Zichzelf en schiep de mens daarom als mannelijk en vrouwelijk in verbondenheid.

Paulus juicht later dan ook terecht dat wij allemaal van Gods geslacht zijn.

Omdat we Gods evenbeeld zijn, draagt ieder mens, in al zijn uniekheid, een goddelijke waardigheid. Dat geldt absoluut ook voor kwetsbare mensen met een verstandelijke beperking, chronisch zieken of mensen met dementie. De dominee staat bijzonder warm en pastoraal stil bij dementie: hoewel de ziekte relaties hier op aarde vertroebelt, vermindert het op geen enkele manier de waarde van diegene voor God. Voor God blijft iemand volkomen Zijn beeld dragen. De zorg voor iemand die zo afhankelijk wordt, is dan ook geen zinloze last, maar juist een 'proces van opstanding' en een oefening om onvoorwaardelijk lief te hebben. Naast de medemens zijn we ook gemaakt voor direct contact met de natuur. In onze westerse, 'ikkige' samenleving bouwen we vaak hoge schuttingen om ons heen en trekken we ons terug achter onze schermen, maar we zijn juist geroepen om volop te investeren in die brede verbondenheid.

Dat brengt ons bij het tweede kenmerk van het beeld van God: onze roeping. God heeft de aarde aan ons toevertrouwd om er als een goede rentmeester en een zachte, milde koning voor te zorgen.

Helaas zien we om ons heen wat er gebeurt als we die roeping loslaten. De dominee is verrassend scherp over hoe we momenteel met de wereld omgaan: ons westerse verdienmodel, het massale consumeren en het eindeloos uitputten van de natuur is eenvoudigweg zonde. We plegen roofbouw op de schepping waardoor gletsjers zich terugtrekken, de oceanen vervuilen en de biodiversiteit afneemt. De hele schepping zucht daardoor in barensnood.

Dat is geen 'linkse hobby', maar een falen in scheppingszorg waar we ons voor moeten bekeren. Jezus, Die Zelf het stralende beeld van God is, leert ons hoe we opnieuw met de aarde moeten omgaan: mild, zorgzaam en met oog voor wat elk wezen werkelijk nodig heeft.

Ten slotte geeft het beeld van God ons richting. We denken vaak onterecht dat de mens de ultieme kroon op de schepping is, omdat we nu eenmaal op de zesde dag werden gemaakt en maar iets minder zijn dan de engelen.

Maar de dominee benadrukt dat dit niet klopt: het werkelijke hoogtepunt van de schepping is de zevende dag, de rustdag die God heiligde.

Niet de mens staat centraal, maar de aanbidding van God via de rust. Het is een heilige adempauze die de hemel met de aarde verbindt. De aarde heeft rust nodig en wij mensen net zo goed. We hoeven niet eindeloos door te jagen in prestatiedrang. Door stil te vallen, geven we de schepping ruimte om op adem te komen en onszelf de kans om de grote Rustaanbrenger te ontmoeten. Jezus roept immers iedereen die vermoeid en belast is om bij Hem echte rust te vinden.

Als we zo leven – vanuit goede relaties, een koninklijke zorg voor de aarde, en vol aanbidding – wordt de wereld weer een prachtige tuin van ontmoeting met God.

Kernpunten

• De spiegel is gebroken, maar Jezus herstelt: Ons oorspronkelijke 'spiegelbeeld' van God is door de zonde verbrijzeld, maar door Jezus kunnen we dat beeld weer weerspiegelen.
• Goddelijke waardigheid voor iedereen: Omdat we Gods beeld dragen, is elk mensenleven oneindig waardevol, ongeacht prestaties, gezondheid of verstandelijke vermogens.
• Dementie wist de waarde niet uit: Ziekten zoals dementie maken de mens voor de buitenwereld kwetsbaar en onherkenbaar, maar voor God blijft deze persoon honderd procent helder en volwaardig.
• Gemaakt voor verbinding: Wij floreren alleen als we in diepe relatie staan tot God, onze medemensen en de natuur om ons heen; we moeten waken voor een egoïstische, afgesloten leefstijl.
• Kritiek op roofbouw: We zijn geroepen tot milde scheppingszorg (rentmeesterschap), maar plegen vaak roofbouw op de natuur; dit uitputten van de aarde is iets waar we ons van moeten bekeren.
• De rust is het hoogtepunt, niet de mens: Niet wijzelf zijn de kroon op de schepping, maar de zevende dag (de sabbat). De schepping is pas compleet in de wekelijkse rust en aanbidding.

Wat kun je ermee?

• Doorbreek de eenzaamheid: Trek je niet terug in een digitale bubbel of achter de hoge schuttingen van je eigen gelijk, maar investeer komende week bewust tijd in een betekenisvol sociaal contact.
• Kijk anders naar mantelzorg: Zie de zorg voor een afhankelijk, ziek of dementerend familielid niet uitsluitend als een verdrietige last, maar ook als een oefening van God om je hart te vormen in onvoorwaardelijke liefde.
• Evalueer je 'voetafdruk': Denk na over je eigen koopgedrag en levensstijl. Vraag jezelf af of je functioneert als een rentmeester die de aarde verzorgt, of dat je onbedoeld meedoet aan de uitputting ervan.
• Omarm de rustdag: Zet een stevige rem op je wekelijkse prestatiedrang en overvolle agenda. Creëer bewust een dag van adempauze waarop je God aanbidt en tot rust komt.

Om over na te denken

• Hoe weerspiegel jij momenteel het beeld van God in jouw gedrag naar kwetsbare mensen in je omgeving?
• Welke concrete stap kun jij zetten om als een 'milde koning' of 'rentmeester' beter te zorgen voor de natuur of de dieren dicht bij huis?
• Geloof je echt dat jij, met al je tekortkomingen, door Jezus door God wordt gezien als een prachtig, ongeschonden spiegelbeeld?